Rezervuar baraj jeomembranı
Kısa Açıklama:
- Barajlarda kullanılan jeomembranlar, esas olarak polietilen (PE), polivinil klorür (PVC) vb. polimer malzemelerden üretilir. Bu malzemeler son derece düşük su geçirgenliğine sahiptir ve suyun sızmasını etkili bir şekilde önleyebilir. Örneğin, polietilen jeomembran, etilenin polimerizasyon reaksiyonuyla üretilir ve moleküler yapısı o kadar yoğundur ki su molekülleri neredeyse hiç geçemez.
- Barajlarda kullanılan jeomembranlar, esas olarak polietilen (PE), polivinil klorür (PVC) vb. polimer malzemelerden üretilir. Bu malzemeler son derece düşük su geçirgenliğine sahiptir ve suyun sızmasını etkili bir şekilde önleyebilir. Örneğin, polietilen jeomembran, etilenin polimerizasyon reaksiyonuyla üretilir ve moleküler yapısı o kadar yoğundur ki su molekülleri neredeyse hiç geçemez.
1.Performans Özellikleri
- Sızdırmazlık Performansı:
Bu, rezervuar baraj uygulamalarında jeomembranların en önemli performans özelliğidir. Yüksek kaliteli jeomembranlar, 10⁻¹² - 10⁻¹³ cm/s'ye ulaşan bir geçirgenlik katsayısına sahip olabilir ve suyun geçişini neredeyse tamamen engelleyebilir. Geleneksel kil sızdırmazlık tabakasıyla karşılaştırıldığında, sızdırmazlık etkisi çok daha belirgindir. Örneğin, aynı su basıncı altında, jeomembrandan sızan su miktarı, kil sızdırmazlık tabakasından sızan su miktarının sadece bir kısmıdır. - Delinmeye Karşı Dayanıklılık:
Barajlarda jeomembran kullanımı sırasında, baraj gövdesi içindeki taş ve dallar gibi keskin cisimler tarafından delinebilirler. Kaliteli jeomembranlar nispeten yüksek delinme direncine sahiptir. Örneğin, bazı kompozit jeomembranlar, delinmeye etkili bir şekilde direnç gösterebilen iç lif takviye katmanlarına sahiptir. Genel olarak, nitelikli jeomembranların delinme direnci 300 - 600 N'ye ulaşabilir ve bu da baraj gövdesinin karmaşık ortamında kolayca hasar görmeyeceklerini garanti eder. - Yaşlanmaya Karşı Direnç:
Baraj sularının uzun ömürlü olması nedeniyle, jeomembranların iyi bir yaşlanma direncine sahip olması gerekir. Jeomembranların üretim sürecinde yaşlanma karşıtı maddeler eklenerek, ultraviyole ışınları ve sıcaklık değişimleri gibi çevresel faktörlerin etkisi altında uzun süre istikrarlı performanslarını korumaları sağlanır. Örneğin, özel formülasyonlar ve tekniklerle işlenmiş jeomembranlar, dış mekanlarda 30-50 yıl hizmet ömrüne sahip olabilir. - Deformasyona Uyarlanabilirlik:
Baraj, su depolama süreci boyunca oturma ve yer değiştirme gibi belirli deformasyonlara uğrayacaktır. Jeomembranlar, çatlamadan bu tür deformasyonlara uyum sağlayabilir. Örneğin, baraj gövdesinin oturmasıyla birlikte bir miktar gerilebilir ve bükülebilirler. Çekme dayanımları genellikle 10-30 MPa'ya ulaşabilir ve bu da baraj gövdesinin deformasyonundan kaynaklanan gerilime dayanmalarını sağlar.
Jeomembran kalınlığı, projenin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Genellikle 0,3 mm ile 2,0 mm arasında değişir.
- Su Geçirmezlik: Topraktaki suyun proje alanına nüfuz etmesini önlemek için jeomembranın iyi bir su geçirmezliğe sahip olduğundan emin olun.
2. Yapım Aşamaları
- Baz Tedavisi:
Jeomembran döşenmeden önce, barajın tabanı düz ve sağlam olmalıdır. Taban yüzeyindeki keskin cisimler, yabani otlar, gevşek toprak ve taşlar temizlenmelidir. Örneğin, tabanın düzlük hatasının genellikle ±2 cm içinde kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu, jeomembranın çizilmesini önleyebilir ve jeomembran ile taban arasında iyi bir temas sağlayarak sızdırmazlık performansının gösterilmesini sağlayabilir. - Döşeme Yöntemi:
Jeomembranlar genellikle kaynak veya yapıştırma yöntemiyle birleştirilir. Kaynak yapılırken, kaynak sıcaklığı, hızı ve basıncının uygun olması gerekir. Örneğin, ısı ile kaynaklanan jeomembranlar için, kaynak kalitesini sağlamak ve kötü kaynaklamadan kaynaklanan sızıntı sorunlarını önlemek için kaynak sıcaklığı genellikle 200 - 300 °C arasında, kaynak hızı yaklaşık 0,2 - 0,5 m/dak ve kaynak basıncı 0,1 - 0,3 MPa arasında olmalıdır. - Çevresel Bağlantı:
Barajın çevresindeki jeomembranların baraj temeli, barajın her iki tarafındaki dağlar vb. ile bağlantısı çok önemlidir. Genellikle ankraj hendekleri, beton kaplama vb. yöntemler kullanılır. Örneğin, baraj temelinde 30-50 cm derinliğinde bir ankraj hendeği açılır. Jeomembranın kenarı ankraj hendeğine yerleştirilir ve jeomembranın çevredeki yapılarla sıkıca bağlantı kurmasını ve çevresel sızıntıyı önlemesini sağlamak için sıkıştırılmış toprak malzemeleri veya beton ile sabitlenir.
3. Bakım ve Kontrol
- Rutin Bakım:
Jeomembran yüzeyinde hasar, yırtık, delik vb. olup olmadığının düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir. Örneğin, barajın işletme döneminde, bakım personeli ayda bir kez denetim yapabilir ve özellikle su seviyesinin sık sık değiştiği ve baraj gövdesinde nispeten büyük deformasyonların olduğu bölgelerdeki jeomembranı kontrol etmeye odaklanabilir. - Muayene Yöntemleri:
Kıvılcım testi yöntemi gibi tahribatsız test teknikleri kullanılabilir. Bu yöntemde, jeomembranın yüzeyine belirli bir voltaj uygulanır. Jeomembranda hasar olduğunda kıvılcımlar oluşur, böylece hasarlı noktalar hızlı bir şekilde tespit edilebilir. Ayrıca, vakum testi yöntemi de mevcuttur. Jeomembran ile test cihazı arasında kapalı bir alan oluşturulur ve vakum derecesindeki değişim gözlemlenerek jeomembranda sızıntı olup olmadığı belirlenir.
Ürün parametreleri
